Ik heb ooit een orderpicker een dag gevolgd met een stappenteller. Aan het eind van zijn dienst had hij ruim elf kilometer gelopen, en een flink deel daarvan was zoeken: heen en weer tussen locaties die kriskras door de hal lagen. Toen we de snellopende artikelen naar voren haalden en bij elkaar zetten, zakte dat naar zeven kilometer. Zelfde man, zelfde orders, vier kilometer minder loopwerk per dag. Zoektijd is de stilste kostenpost in een magazijn, want niemand ziet hem op de factuur staan.
Zoektijd verkorten hoeft geen dure automatisering te zijn. Vaak zit de winst in een slimmere indeling van wat je al hebt. In dit stuk deel ik wat op de vloer echt werkt, waar je op let, en wat je meet voordat je gaat schuiven of investeren.
Waar zoektijd vandaan komt
Zoektijd ontstaat op twee plekken. De eerste is loopafstand: artikelen liggen te ver uit elkaar of de veelgevraagde spullen liggen achterin. De tweede is onduidelijkheid: locaties zijn niet logisch genummerd, labels zijn onleesbaar, of hetzelfde artikel ligt op drie plekken. Dat tweede is verraderlijk, want een nieuwe kracht loopt zich suf terwijl de oude rot precies weet waar alles ligt en denkt dat er niks mis is.
Leg je snellopers vooraan: de ABC-indeling
De grootste winst zit bijna altijd in het vooraan leggen van je snellopers. Verdeel je artikelen in drie groepen. De A-artikelen zijn de twintig procent die je het vaakst pakt en die vaak tachtig procent van je orderregels vormen. Die leg je op de makkelijkst bereikbare plekken, op grijphoogte, dicht bij de inpaktafel. De B-groep zet je daarachter en de langzame C-artikelen mogen achterin of hoog.
Dit klinkt logisch, maar in de praktijk ligt de indeling vaak nog zoals het ooit begon: op alfabet, op leverancier, of gewoon op waar toevallig plek was. Trek een keer je orderregels van het afgelopen halfjaar uit je systeem en kijk welke artikelnummers bovenaan staan. Grote kans dat je verrast bent, en dat een handjevol producten je halve loopwerk veroorzaakt.
Maak je locaties eenduidig
Een logisch locatiesysteem scheelt enorm veel zoeken, zeker bij nieuwe of invallende krachten. Nummer je gangen, stellingen en niveaus op een vaste, voorspelbare manier, zodat iemand die de code leest meteen weet waar hij moet zijn. Zorg voor grote, leesbare labels op ooghoogte en op de vloer. En het belangrijkste: één artikel, één vaste grijplocatie. Zodra hetzelfde product op meerdere plekken ligt, gaat er tijd verloren met zoeken en kloppen je voorraadaantallen niet meer.
- Vaste, voorspelbare codering: gang, stelling, niveau, positie.
- Grote labels die je van een paar meter afstand leest.
- Eén vaste grijplocatie per artikel, bulkvoorraad apart.
- Lege of foute locaties direct opruimen, niet laten liggen.
Waar je op let als je wilt investeren
Pas nadat je de indeling op orde hebt, is investeren zinvol. Een handscanner met een goede zoekfunctie, doorloopstellingen voor snellopers, of pick-to-light voor je drukste zone kan de laatste seconden eruit halen. Maar koop niets voordat je weet wat je precies wilt oplossen. Investeren in techniek bovenop een rommelige indeling verplaatst het probleem alleen maar.
Meet voordat je iets aanschaft of verschuift
Meten klinkt saai, maar zonder nulmeting weet je nooit of je verbetering echt iets oplevert. Loop een paar typische orders mee met een stopwatch, of trek de tijden uit je systeem als je die hebt. Noteer hoeveel regels per uur je nu haalt en hoeveel meters een order kost. Als je daarna schuift, meet je opnieuw met dezelfde orders, zodat je zwart op wit hebt of het werkt.
- Orderregels per uur per picker, nu en na de wijziging.
- Gemiddelde loopafstand per order (stappenteller of systeemdata).
- Hoe lang een nieuwe kracht doet over dezelfde order als een ervaren.
- Aantal keren dat een artikel niet op de verwachte locatie ligt.
Schuif ook niet alles in een keer om. Begin met je top-twintig snellopers naar voren halen en meet het effect. Werkt het, ga door. Werkt het niet zoals verwacht, dan heb je maar een klein deel verzet en kun je makkelijk bijsturen. De duurste oplossing is zelden de beste: een middag stellingen omgooien levert vaak meer op dan een dure systeemmodule.
Zoektijd verkorten is vooral goed kijken naar wat je al hebt: snellopers vooraan, locaties eenduidig, en meten wat het oplevert. Meer aanpak uit deze hoek vind je in het archief Efficiency en procesoptimalisatie. En omdat je indeling en je rijdend materieel elkaar sterk beïnvloeden, is ook Intern transport het lezen waard.
Wat is de snelste manier om zoektijd te verkorten?
Je snellopers vooraan en op grijphoogte leggen. Een klein deel van je artikelen veroorzaakt meestal het grootste deel van je loopwerk, dus door die dicht bij de inpaktafel te zetten haal je vaak de meeste meters eruit zonder iets te kopen.
Wat is een ABC-indeling?
Een manier om je voorraad te ordenen naar hoe vaak je iets pakt. A-artikelen zijn de snellopers die je vooraan legt, B zit daarachter en C zijn de langzame artikelen die achterin of hoog mogen. Zo verkort je de loopafstand voor het werk dat je het vaakst doet.
Moet ik eerst investeren in techniek of eerst herindelen?
Eerst herindelen. Een handscanner of pick-to-light bovenop een rommelige indeling verplaatst het probleem alleen. Breng je locaties en snellopers op orde, meet het effect, en investeer daarna gericht in wat er dan nog aan tijd te winnen valt.
Hoe weet ik of een aanpassing echt helpt?
Door te meten voor en na. Noteer je orderregels per uur en de loopafstand per order voordat je iets verandert, voer daarna dezelfde meting uit met vergelijkbare orders. Zonder die nulmeting weet je nooit zeker of de winst echt is.
