Bij een klant lagen de accupacks voor de elektrische pompwagens gewoon op een stelling naast de laadplek. Handig, want zo had de ploeg ze zo bij de hand. Tot een pack dat een tik had gehad tijdens het opladen begon te zwellen en te sissen. Ze hebben het ding met een schep naar buiten kunnen krijgen voor het echt losging, maar het scheelde niet veel. Sinds die dag staan die accu’s in een brandwerende kast, en dat had eerder gemoeten.
Lithium-ion accu’s zitten inmiddels in bijna elk magazijn: in gereedschap, pompwagens, scanners en steeds vaker in grotere pakketten. Zolang ze heel zijn, gebeurt er niets. Maar een beschadigd of verkeerd geladen pack kan in thermal runaway raken, en dan heb je een brand die zichzelf voedt en met water nauwelijks te blussen is. Een goede veiligheidskast koopt je tijd en houdt het vuur binnen. Hier lees je waar je op let.
Waarom een gewone kast niet volstaat
Het risico bij lithium-accu’s is niet alleen brand van buitenaf, maar vooral van binnenuit. Bij thermal runaway loopt een cel op tot honderden graden, brengt de cel ernaast op temperatuur, en zo gaat het pack als een kettingreactie. Een plaatstalen kast houdt dat niet tegen. Je hebt een kast nodig die een interne brand een tijd binnenhoudt, zodat het niet overslaat naar de rest van je opslag en zodat mensen weg kunnen komen.
Let wel: de regels rond opslag van accu’s zijn nog volop in beweging. PGS-37 gaat over grotere energieopslagsystemen, en voor jouw situatie kan de verzekeraar strengere eisen stellen dan de wet. Vraag dat na voordat je koopt, dan weet je zeker dat de kast die je kiest ook geaccepteerd wordt.
Waar je op let bij de aanschaf
Brandwerendheid van binnen naar buiten
Het belangrijkste getal is de brandwerendheid, uitgedrukt in minuten (bijvoorbeeld type 90). Let erop dat de kast getest is op brand van binnenuit, niet alleen van buitenaf. Veel standaard brandkasten voor chemicaliën zijn ontworpen om een externe brand buiten te houden, terwijl je bij accu’s juist een interne brand binnen wilt houden. Vraag de leverancier expliciet naar een test volgens een norm die het binnenscenario dekt.
Laden in de kast of niet
De meeste incidenten gebeuren tijdens of vlak na het laden. Wil je in de kast laden, kies dan een uitvoering die daar expliciet voor is gemaakt, met doorvoeren voor de kabels en liefst bewaking van temperatuur. Een kast waarin je laadt, moet ook ventilatie of afzuiging hebben, want bij een beginnend defect komen er gassen vrij. Laden in een dichte kast die daar niet voor bedoeld is, maakt het juist gevaarlijker.
- Brandwerendheid getest op interne brand, niet alleen externe.
- Geschikt en gekeurd voor laden als je daadwerkelijk in de kast wilt laden.
- Ventilatie of aansluiting op afzuiging voor vrijkomende gassen.
- Voldoende zware, stabiele legborden die tegen de gewichten van jouw packs kunnen.
- Opvangbak onderin voor lekkend elektrolyt of blusmiddel.
Meet voordat je bestelt
Klinkt logisch, maar hier gaat het vaak mis. Meet niet alleen je accupacks, maar ook de plek waar de kast moet komen en de route ernaartoe. Ik heb een prachtige kast op de kade zien staan omdat hij niet door de deur paste. Leg vast hoeveel accu’s je op een piekmoment tegelijk hebt, hoe zwaar het zwaarste pack is, en hoeveel ruimte je nodig hebt om ze in en uit te laden zonder ze te stoten.
- Afmetingen van je grootste pack, inclusief de laadkabel en connector.
- Aantal accu’s op een piekmoment, plus wat marge voor groei.
- Deurbreedte, drempels en de vloerbelasting op de plek van de kast.
- Afstand tot een stroompunt en tot afzuiging als je in de kast laadt.
Koop je kast bij een leverancier die gespecialiseerd is in gevaarlijke-stoffenopslag, niet bij de eerste webshop met een mooie foto. Partijen als Denios, Asecos of een gespecialiseerde arbo-leverancier kunnen je ook adviseren over plaatsing en keuring. De duurste kast is niet automatisch de beste, maar de goedkoopste die net niet aan de eisen voldoet, is weggegooid geld.
Een brandwerende kast is geen luxe maar tijdwinst op het moment dat het misgaat. Combineer hem met heldere regels: beschadigde accu’s apart, niet onbeheerd laden, en een blusdeken of speciaal blusmiddel binnen handbereik. Meer over veilig opslaan lees je in het archief Opslag en gevaarlijke stoffen. En omdat de meeste accu-incidenten bij het laden van intern transport ontstaan, is ook Intern transport het bekijken waard.
Is een brandwerende kast voor lithium-accu’s verplicht?
Er is geen enkele wet die voor elke situatie een kast voorschrijft, maar de zorgplicht en je verzekeraar kunnen het feitelijk verplicht maken. Voor grotere hoeveelheden en energieopslag wordt naar PGS-37 gekeken. Vraag je verzekeraar en omgevingsdienst wat voor jouw opslag geldt.
Mag ik accu’s in de kast laden?
Alleen als de kast daar expliciet voor gemaakt en gekeurd is, met doorvoeren voor kabels en ventilatie of afzuiging. Laden in een dichte kast die daar niet voor bedoeld is, verhoogt het risico omdat vrijkomende gassen niet weg kunnen.
Wat betekent brandwerendheid type 90?
Dat de kast bij een brand ongeveer 90 minuten zijn functie behoudt. Belangrijk bij accu’s: controleer of die test op een interne brand is gedaan, want je wilt het vuur juist binnen de kast houden en niet alleen een externe brand buiten.
Kan ik een gewone chemicaliënkast gebruiken?
Meestal niet zonder meer. Veel chemicaliënkasten zijn getest op brand van buitenaf, terwijl accu’s van binnenuit ontbranden. Kies een uitvoering die specifiek voor lithium-accu’s is bedoeld en op het interne scenario is getest.
