Ik liep een paar jaar terug een MKB-metaalbedrijf binnen waar de acetyleen- en zuurstoffles gewoon los tegen de wand van de werkplaats stonden. Naast een radiator. De voorman haalde zijn schouders op: “Dat doen we hier al jaren zo.” En technisch gezien had hij nog gelijk ook dat het onder de grens bleef. Maar los, ongeborgd en naast een warmtebron, dat is precies het soort situatie waar het misgaat. Ik krijg deze vraag vaak: hoeveel gasflessen mag ik nou eigenlijk hebben staan zonder dat ik een aparte kluis of bunker moet bouwen? Het korte antwoord is 125 liter waterinhoud. Het langere antwoord staat hieronder.
De grens van 125 liter, en wat die echt betekent
Blijf je met je gasflessen onder de 125 liter gezamenlijke waterinhoud, dan hoef je geen opslagvoorziening volgens PGS 15 in te richten. Geen aparte brandwerende kluis, geen gasflessenkooi buiten. Dat scheelt een hoop geld en gedoe. Let op het woord waterinhoud: dat is niet het gewicht van het gas, maar de inhoud van de fles zelf, in liters, gestempeld op de hals. Een standaard propaanfles van 10,5 kg heeft grofweg 26 liter waterinhoud. Reken dus even, want je bent er sneller overheen dan je denkt.
Wat mensen vaak vergeten: die vrijstelling betekent niet dat er geen regels zijn. Het Activiteitenbesluit en de arbowetgeving gelden gewoon. Je moet nog steeds veilig opslaan. En eerlijk is eerlijk, dat is ook precies wat je wilt. Een fles die omvalt en waarvan de kraan afbreekt, wordt een projectiel. Dat is geen theorie, dat gebeurt.
Zo zet je ze wel goed neer
Ook onder de 125 liter houd je je aan een aantal praktische basisregels. Deze lijst hangt bij mijn klanten meestal geplastificeerd aan de muur bij de flessen:
- Zet flessen altijd rechtop en borg ze tegen omvallen met een ketting of beugel, niet met een stuk touw.
- Houd minimaal een paar meter afstand tot warmtebronnen, radiatoren en de laspost.
- Scheid zuurstof en brandbare gassen zoals acetyleen en propaan. Samen op een kar is vragen om problemen.
- Zorg voor ventilatie. Propaan is zwaarder dan lucht en zakt naar de vloer, dus lage ventilatie telt.
- Zet flessen niet voor nooduitgangen, brandblussers of elektrakasten.
- Dop erop als een fles niet in gebruik is, ook de lege.
Binnen of buiten opslaan
Kan het, dan sla je gasflessen liever buiten op, in een goed geventileerde kooi met een afdakje tegen fel zonlicht. Binnen mag onder de grens, maar dan wel in een ruimte die je kunt luchten en waar geen mensen de hele dag pal naast werken. Ik heb ooit een magazijn gezien waar de propaanvoorraad voor de heftrucks in een dichte, warme hoek stond zonder enige ventilatie. Dat is de omgekeerde wereld: juist daar wil je lucht.
Koopadvies: meet voordat je een kooi of kast bestelt
Wil je het netjes doen met een gasflessenkooi of een buitenopslag, dan is mijn belangrijkste tip: meet eerst. Tel je flessen, noteer de waterinhoud per type en reken je totaal uit. Kijk daarna hoeveel flessen je op piekmomenten in huis hebt, niet je gemiddelde. Een kooi die op een rustige dag ruim zat is, puilt uit zodra de leverancier zijn kwartaalvoorraad langsbrengt. Meet ook de doorgang en de vloer waar het ding moet komen, want een volle kooi met tien flessen weegt al snel een paar honderd kilo.
Let bij aanschaf op ventilatie-openingen boven en onder, een stevige kettingbeugel per fles, en een borgketting die je echt gebruikt in plaats van hem eraf te laten hangen. De duurste kooi is niet automatisch de beste. Een simpele, goed geventileerde buitenkooi doet vaak precies wat je nodig hebt. Twijfel je over je hoeveelheden of over stoffen die dicht bij de grens zitten, vraag het je gasleverancier. Die weet de waterinhoud van elke fles die hij levert.
Zit je met meer dan 125 liter, of sla je ook andere gevaarlijke stoffen op, dan kom je alsnog bij PGS 15 uit. Lees dan verder in ons overzicht over veilige opslagsystemen voor gevaarlijke stoffen. En wil je je hele magazijnindeling eens kritisch tegen het licht houden, dan helpen deze tips voor een goedlopend magazijn je op weg.
Veelgestelde vragen
Mag ik gasflessen gewoon in het magazijn zetten als het onder 125 liter blijft?
Onder de 125 liter waterinhoud hoef je geen aparte gasflessenopslag volgens PGS 15 in te richten, maar dat betekent niet dat er geen regels gelden. De flessen moeten rechtop staan, geborgd tegen omvallen, weg bij warmtebronnen en uitgangen, en de ruimte moet geventileerd zijn. Zolang je aan die basiseisen voldoet, mag het in je gewone werkruimte.
Hoe reken ik die 125 liter uit?
Het gaat om de gezamenlijke waterinhoud van de flessen, niet om het gewicht van het gas. Op de fles staat de waterinhoud in liters gestempeld, meestal bij de hals. Tel die waardes bij elkaar op. Vijf flessen van 20 liter waterinhoud zit je dus al op 100 liter, en met een zesde zit je erover.
Geldt de grens per stof of voor alles bij elkaar?
De 125 liter geldt voor het totaal aan flessen met samengeperste, vloeibaar gemaakte of onder druk opgeloste gassen. Zuurstof, acetyleen, propaan en CO2 tel je dus bij elkaar op. Zuurstof en brandbare gassen samen opslaan is bovendien af te raden, ook onder de grens.
En volle en lege flessen, telt dat allebei mee?
Ja. Een lege fles is nooit helemaal leeg en telt gewoon mee in je waterinhoud. Zet lege flessen apart, gemarkeerd en met dop erop, maar reken ze wel mee als je bepaalt of je onder de 125 liter blijft.
